Maatregelen van het CBR: welke zijn er en wanneer?

Maatregelen door het CBR

Het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR) heeft onder meer als doel te toetsen of bestuurders geestelijk en lichamelijk in staat zijn om veilig te rijden. Het CBR kan dat ook toetsen bij personen die het rijbewijs al (lange tijd geleden) gehaald hebben. In de praktijk komt het CBR vooral in beeld bij (forse) verkeersovertredingen. Het CBR kan dan aan rijbewijshouders maatregelen opleggen. Deze maatregelen kunnen erg verstrekkende gevolgen hebben. Welke maatregelen het CBR kan en mag opleggen is geregeld in de Regeling maatregelen rijvaardigheid en geschiktheid 2011. Het gaat om de volgende maatregelen:

• De lichte educatieve maatregel alcohol en verkeer (LEMA);
• De educatieve maatregel alcohol en verkeer (EMA);
• De educatieve maatregel gedrag en verkeer (EMG);
• Het onderzoek naar de rijgeschiktheid (vanwege alcohol, drugs of medische redenen);
• Het onderzoek naar de rijvaardigheid;
• De schorsing van de geldigheid van het rijbewijs.

Daarnaast kan het CBR, wanneer de uitslag van een onderzoek daartoe aanleiding geeft of wanneer een rijbewijshouder niet meewerkt aan het onderzoek, een rijbewijs ongeldig verklaren. De maatregelen die het CBR oplegt zijn over het algemeen erg prijzig.

Wanneer legt het CBR een maatregel op?

Het CBR kan niet uit zichzelf beslissen dat aan een rijbewijshouder een maatregel wordt opgelegd. Daarvoor heeft het CBR natuurlijk wel informatie nodig. Deze informatie krijgt het CBR over het algemeen van de politie of de marechaussee. Dat volgt uit artikel 130 van de Wegenverkeerswet 1994. In artikel 130, eerste lid, van de Wegenverkeerswet staat het volgende:

“Indien bij de bij algemene maatregel van bestuur aangewezen personen een vermoeden bestaat dat de houder van een rijbewijs niet langer beschikt over de rijvaardigheid dan wel over de lichamelijke of geestelijke geschiktheid, vereist voor het besturen van een of meer categorieën van motorrijtuigen waarvoor dat rijbewijs is afgegeven, doen zij daarvan zo spoedig mogelijk schriftelijk mededeling aan het CBR onder vermelding van de feiten en omstandigheden die aan het vermoeden ten grondslag liggen. Bij ministeriële regeling worden de feiten en omstandigheden aangewezen die aan het vermoeden ten grondslag dienen te liggen en worden ter zake van de uitoefening van deze bevoegdheid nadere regels vastgesteld.”

Dit betekent dat onder andere de politie een schriftelijke mededeling kan doen aan het CBR van hetgeen zij heeft waargenomen. Het CBR beslist op basis daarvan of aan de rijbewijshouder een maatregel wordt opgelegd en zo ja, welke.

Rijbewijs ingevorderd door politie

Wanneer de politie inschat dat de rijbewijshouder de veiligheid op de weg zodanig in gevaar brengt dat hem met onmiddellijke ingang de bevoegdheid dient te worden ontnomen nog langer als bestuurder van een voertuig waarvoor het rijbewijs is afgegeven aan het verkeer deel te nemen, kan de politie de overgifte van het rijbewijs vorderen. Dat volgt uit artikel 130, tweede en derde lid, van de Wegenverkeerswet. De politie stuurt het rijbewijs dan, samen met de schriftelijke mededeling als bedoeld in artikel 130 van de Wegenverkeerswet, naar het CBR. Als het CBR besluit de geldigheid van het rijbewijs te schorsen, houdt het CBR het rijbewijs vervolgens onder zich. Als het CBR dat niet besluit, zal het rijbewijs worden teruggestuurd aan de houder. De eerdergenoemde bevoegdheden hebben de politie en het CBR niet alleen ten aanzien van Nederlandse rijbewijzen, maar ook ten aanzien van buitenlandse rijbewijzen als de houder daarvan in Nederland woonachtig is. Tegen de invordering van het rijbewijs door de politie kunt u niet veel doen. Als het CBR later besluit het rijbewijs onder zich te houden, kunt u tegen dat besluit wel bezwaar maken. Ons advies is dan altijd een CBR advocaat in te schakelen! Wij zullen u zo snel mogelijk helpen uw rijbewijs terug te krijgen.

Schorsing rijbewijs

In bepaalde gevallen kan het CBR besluiten tot schorsing van de geldigheid van het rijbewijs van een betrokkene. Het gaat dan om de volgende gevallen:

• Betrokkene heeft een motorrijtuig bestuurd onder invloed van drogerende stoffen, anders dan alcohol;
• Betrokkene heeft een poging tot zelfdoding ondernomen met een motorrijtuig;
• Er zijn duidelijke aanwijzingen dat betrokkene lijdt aan een aandoening waardoor hij/zij geestelijk en/of lichamelijk niet goed functioneert, dan wel ernstige psychiatrische problemen ondervindt, hetgeen bij twijfel bevestigd wordt door een medisch deskundige;
• Betrokkene heeft met een motorrijtuig tegen de rijrichting in gereden (spookrijden);
• Betrokkene heeft binnen een periode van en jaar ten minste drie aanrijdingen veroorzaakt;
• Betrokkene is als bestuurder van een motorrijtuig rechtstreeks betrokken bij een aanrijding met duidelijke materiële dan wel letselschade en verklaart de aanrijding niet te hebben bemerkt;
• Betrokkene is niet in staat het motorrijtuig in bedwang te houden;
• Betrokkene heeft een aanrijding veroorzaakt door het intrappen van het onjuiste pedaal of door het niet intrappen van het juiste pedaal;
• Betrokkene is bewust ingereden op een andere weggebruiker;
• Bij betrokkene wordt als bestuurder van een motorrijtuig een adem- of bloedalcoholgehalte geconstateerd dat gelijk is aan of hoger is dan 785 µg/l, respectievelijk 1,8‰;
• Bij betrokkene wordt, in de hoedanigheid van beginnende bestuurder, een adem- of bloedalcoholgehalte geconstateerd dat gelijk is aan of hoger is dan 570 µg/l, respectievelijk 1,3‰;
• Ten aanzien van betrokkene is binnen een periode van vijf jaar ten minste drie maal proces-verbaal opgemaakt op verdenking van rijden onder invloed van alcohol, waarbij de laatste overtreding moet zijn begaan als houder van een rijbewijs;
• Betrokkene heeft als beginnend bestuurder twee maal specifiek genoemde feiten begaan en voor deze feiten is hij onherroepelijk veroordeeld (waaronder wordt begrepen het aanvaarden van een strafbeschikking door de officier van justitie voor deze feiten). Het gaat dan om de volgende feiten:
• Overtreding van artikel 5 van de Wegenverkeerswet (gevaarlijk rijgedrag);
• Overtreding van artikel 5a van de Wegenverkeerswet (bepaalde gedragingen in het verkeer);
• Overtreding van artikel 6 van de Wegenverkeerswet (dood of zwaar lichamelijk letsel veroorzaken in het verkeer);
• Overtreding van artikel 19 van het Reglement Verkeersregels en Verkeerstekens (bumperkleven);
• Overtreding van de artikelen 20, 21, 22 en 45 van het Reglement Verkeersregels en Verkeerstekens (forse snelheidsovertredingen die niet onder de Wet Administratiefrechtelijke Handhaving Verkeersvoorschriften vallen);
• Overtreding van artikel 62 juncto de borden A1 en A3 van het RVV 1990 (forse snelheidsovertredingen die niet onder de Wet Administratiefrechtelijke Handhaving Verkeersvoorschriften vallen);
• Overige overtredingen van het Reglement Verkeersregels en Verkeerstekens indien daarbij letsel aan personen is ontstaan of schade aan goederen is toegebracht.

Er zijn twee mogelijkheden wanneer de geldigheid van het rijbewijs door het CBR wordt geschorst:

1. Het rijbewijs ligt al bij het CBR en blijft daar. Het rijbewijs gaat dus niet terug naar de houder;
2. De houder heeft het rijbewijs nodig in bezit.

In het tweede geval zal het CBR een brief naar de betrokkene sturen waarin de betrokkene wordt geïnformeerd over de schorsing van de geldigheid van het rijbewijs. De betrokkene mag dan met onmiddellijke ingang niet meer rijden en wordt verplicht het rijbewijs op te sturen naar het CBR.

Een schorsing van de geldigheid van het rijbewijs gaat altijd gepaard met een onderzoek naar de rijvaardigheid of rijgeschiktheid. Wanneer wordt besloten een cursus op te leggen, geldt geen schorsing van de geldigheid van het rijbewijs. De schorsing van de geldigheid van een rijbewijs geldt totdat de uitslag van het onderzoek naar de rijgeschiktheid definitief is vastgesteld. Als uit het onderzoek komt dat de betrokkene geschikt is om te rijden, wordt het rijbewijs teruggestuurd. Is dat niet het geval, dan wordt het rijbewijs ongeldig verklaard.