Rijbewijs ongeldig verklaard omdat u niet meewerkte aan een onderzoek

Wanneer het CBR aan u een onderzoek naar de rijvaardigheid of rijgeschiktheid heeft opgelegd, bent u verplicht daaraan mee te werken. Als u daar niet aan meewerkt, zal het CBR uw rijbewijs ongeldig verklaren. Dit volgt uit artikel 132, eerste lid, aanhef en onder b en artikel 132, tweede lid, aanhef en onder b van de Wegenverkeerswet 1994, waarin het volgende is bepaald:

“1. Behoudens de bij algemene maatregel van bestuur vastgestelde uitzonderingen is diegene verplicht zijn medewerking te verlenen aan de opgelegde maatregel, die zich:

(…)

1. ingevolge artikel 131, eerste lid, aanhef en onder b, dient te onderwerpen aan een onderzoek naar de rijvaardigheid of geschiktheid.
2. Bij gebreke van de in het eerste lid bedoelde medewerking besluit het CBR onverwijld tot ongeldigverklaring van het rijbewijs van de houder. Het CBR bepaalt daarbij op welke categorie of categorieën van motorrijtuigen waarvoor het rijbewijs is afgegeven, de ongeldigverklaring betrekking heeft. Bij ministeriële regeling wordt vastgesteld in welke gevallen sprake is van het niet verlenen van medewerking. Als het niet verlenen van de vereiste medewerking wordt mede aangemerkt het niet voldoen van de kosten binnen de termijn of termijnen die is of zijn aangegeven bij het besluit waarbij de verplichting tot een van de hierna genoemde maatregelen is opgelegd, of het niet voldoen van de kosten op de in dat besluit aangegeven wijze, van:

(…)

1. het onderzoek naar de rijvaardigheid of geschiktheid, indien deze kosten op grond van artikel 133, vierde lid, voor rekening van betrokkene komen.”

“2. In afwijking van het eerste lid wordt ten behoeve van degene wiens rijbewijs op grond van artikel 132, tweede lid, van de wet ongeldig is verklaard wegens het niet-verlenen van de vereiste medewerking aan de hem opgelegde verplichting zich te onderwerpen aan een educatieve maatregel ter bevordering van de geschiktheid, gedurende een periode van ten hoogste drie jaren na de ongeldigverklaring van het rijbewijs geen verklaring van geschiktheid in het rijbewijzenregister geregistreerd zo lang hij niet alsnog aan die verplichting heeft voldaan.

1. Het tweede lid is van overeenkomstige toepassing in de gevallen waarin de kosten van het onderzoek voor rekening komen van de betrokken rijbewijshouder en het rijbewijs ongeldig is verklaard wegens het niet-verlenen van de vereiste medewerking aan de hem opgelegde verplichting zich te onderwerpen aan een onderzoek naar zijn geschiktheid.”

Uit de wet volgt dat als de kosten van het onderzoek niet tijdig of niet op de juiste wijze worden betaald, dit wordt aangemerkt als het niet voldoende meewerken aan het onderzoek. Het CBR mag het rijbewijs dan ongeldig verklaren. Verder is volgens de Regeling maatregelen rijvaardigheid en geschikt 2011 sprake van het niet voldoende meewerken wanneer de betrokkene niet of niet binnen de door het CBR gestelde termijn meewerkt aan het opgelegde onderzoek of de opgelegde onderzoeken zonder dat daarvoor naar het oordeel van het CBR een geldige reden van verhindering is opgegeven.

Wanneer het rijbewijs ongeldig wordt verklaard doordat niet de vereiste medewerking aan het onderzoek is verleend, zal het onderzoek opnieuw ingepland en betaald moeten worden. Pas wanneer het onderzoek alsnog met succes is afgerond, zal het CBR de ongeldigverklaring van het rijbewijs opheffen.

De vraag is wanneer het CBR van oordeel is dat de betrokkene niet of niet binnen de gestelde termijn heeft meegewerkt aan het onderzoek zonder dat daarvoor naar het oordeel van het CBR een geldige reden van verhindering is opgegeven. Vaak is dit omdat de betrokkene niet op het onderzoek verschijnt.

Artikel 133, tweede lid, van het Reglement rijbewijzen bepaalt daarover:

“Indien betrokkene niet op de voor het onderzoek vastgestelde tijd en plaats aanwezig is, worden zo spoedig mogelijk, doch uiterlijk binnen vier weken na ontvangst van het afwezigheidsbericht tijd en plaats van het onderzoek door het CBR opnieuw vastgesteld tenzij naar het oordeel van het CBR geen sprake is van een geldige reden van verhindering.”

Wanneer de betrokkene niet op het geplande onderzoek verschijnt, geldt dus dat het CBR de vrijheid heeft te beoordelen of sprake is van en geldige reden van verhindering. De vraag is natuurlijk wanneer hiervan sprake is. Het CBR hanteert als beleid dat enkel sprake is van een geldige reden van verhindering wanneer sprake is van overmacht (zij bijvoorbeeld rechtbank Haarlem 10 juli 2006, ECLI:NL:RBHAA:2006:AY4336). Dat wil zeggen wanneer de betrokkene er niets aan kan doen dat hij/zij verhinderd is. Hiervan kan bijvoorbeeld sprake zijn wanneer plots een naaste overlijdt en er een uitvaart plaatsvindt, wanneer de betrokkene plots ontzettend ziek wordt of bijvoorbeeld ernstig gewond raakt. In dat geval is het zaak dat de betrokkene dit zo spoedig mogelijk bij het CBR meldt. Vervolgens is het vaak zo dat het CBR de betrokkene een week de tijd geeft om de reden van verhindering verder te onderbouwen. Is het CBR van mening dat geen sprake is van overmacht of enige andere geldige reden, dan zal het rijbewijs ongeldig worden verklaard.

Verder zien onze CBR-advocaten in de praktijk nog meer voorbeelden van wanneer het CBR zich op het standpunt stelt dat de betrokkene niet de vereiste medewerking heeft verleend aan het onderzoek, bijvoorbeeld wanneer:

• De betrokkene niet antwoordt op vragen van de deskundige;
• De betrokkene niet meewerkt met het bloed-/urineonderzoek en
• De betrokkene de deskundige weigert inzage te geven in zijn/haar medisch dossier.

In beginsel dient een betrokkene mee te werken aan elk onderdeel van het onderzoek naar de rijvaardigheid of rijgeschiktheid. Als dat niet zo is, geldt dat als het niet voldoende meewerken en kan het CBR besluiten tot ongeldigverklaring van het rijbewijs.

Ook wanneer u een tweede onderzoek hebt aangevraagd door hiervoor te betalen, bent u verplicht daaraan mee te werken. Doet u dat niet, dan kan het CBR uw rijbewijs eveneens ongeldig verklaren.

In de praktijk komt het regelmatig voor dat het CBR ten onrechte concludeert dat de betrokkene niet de vereiste medewerking heeft verleend aan het onderzoek naar de rijvaardigheid of rijgeschiktheid.

onze advocaten zien regelmatig dat het CBR ten onrechte van mening is dat geen sprake is van een geldige reden van verhindering, maar ook dat het CBR ten onrechte aangeeft dat er niet is meegewerkt. Als uw rijbewijs dus ongeldig is verklaard, is het raadzaam zo spoedig mogelijk contact met ons op te nemen. Wij zullen dan via een pro forma bezwaarschrift bij het CBR een kopie van het dossier opvragen en aan de hand daarvan beoordelen of bezwaar maken een redelijke kans van slagen heeft. Omdat u uw rijbewijs natuurlijk zo snel mogelijk weer terug wilt, adviseren wij u zo spoedig mogelijk contact met ons op te nemen. Wij kunnen u dan helpen met bezwaar maken en eventueel het aanvragen van een voorlopige voorziening.

De algemene regels voor bezwaar tegen een besluit van het CBR (termijn, pro forma bezwaar, hoorzitting) vindt u op de pagina bezwaar CBR.